به منظور قرار گرفتن بهتر لاین وکال در فضای سهبعدی استریو، هنگام میکس میتوانید از یک تکنیک Mid/Side EQ استفاده کنید. هدف این تکنیک این است که وکال از نظر شنیداری در مرکز میکس متمرکزتر شود و در عین حال، فضای استریو اطراف آن خلوتتر و کنترلشدهتر باقی بماند. وقتی وکال در مرکز تصویر استریو جایگاه مشخصی داشته باشد، شنونده راحتتر آن را دنبال میکند و حس حضور خواننده در میکس بیشتر میشود.
انتخاب اکولایزر مناسب برای Mid/Side
برای شروع، به یک اکولایزر نیاز دارید که امکان پردازش Mid/Side را در اختیار شما قرار دهد. اکولایزرهایی مثل FabFilter Pro-Q، Ozone EQ، Kirchhoff-EQ یا هر اکولایزر دیگری که حالت Mid/Side داشته باشد، برای این کار مناسب هستند. در این روش، بخش Mid همان اطلاعات مرکزی میکس است؛ یعنی صداهایی که بیشتر در وسط شنیده میشوند. بخش Side هم اطلاعات کنارههای تصویر استریو را شامل میشود.
پیدا کردن محدوده اصلی فعالیت وکال
مهمترین بخش این تکنیک، پیدا کردن محدوده فرکانسیای است که لاین وکال شما در آن بیشترین فعالیت را دارد. این محدوده بسته به جنس صدای خواننده، نوع میکروفن، نحوه ضبط و سبک موسیقی متفاوت است. معمولاً بخش اصلی حضور وکال در محدوده Midrange قرار دارد، اما نباید فقط به اعداد ثابت تکیه کرد. بهتر است با گوش دادن دقیق و استفاده از Spectrum Analyzer بررسی کنید که کدام ناحیه بیشترین نقش را در وضوح، حضور و شخصیت وکال دارد.
افزایش محدوده وکال در کانال Mid
بعد از پیدا کردن محدوده مناسب، اکولایزر را در حالت Mid قرار دهید و همان ناحیه را کمی افزایش دهید. این افزایش باعث میشود بخش مرکزی وکال برجستهتر شود و صدای خواننده در مرکز میکس واضحتر شنیده شود. مقدار Boost باید کاملاً کنترلشده باشد؛ چون افزایش بیش از حد میتواند وکال را تودماغی، خشن یا غیرطبیعی کند. در بیشتر مواقع، یک افزایش ملایم و دقیق نتیجهای حرفهایتر از تغییرات شدید میدهد.
کاهش همان محدوده در کانال Side
در مرحله بعد، همان محدوده فرکانسی را در حالت Side کمی کاهش دهید. با این کار، اطلاعات مربوط به وکال یا فرکانسهای مشابه آن در کنارههای تصویر استریو کمتر میشود و تمرکز شنونده بیشتر به سمت مرکز هدایت میگردد. این کاهش باعث نمیشود وکال فقط بلندتر شود، بلکه جایگاه آن در تصویر استریو مشخصتر و متمرکزتر احساس میشود.
استفاده از فیلتر Bell
برای این افزایش و کاهش، از فیلتر Bell در اکولایزر استفاده میکنیم. فیلتر Bell به شما اجازه میدهد یک محدوده مشخص از فرکانسها را با دقت انتخاب کنید و فقط همان بخش را تقویت یا تضعیف کنید. بهتر است Q فیلتر را نه بیش از حد باریک و نه بیش از حد پهن انتخاب کنید. اگر Q خیلی باریک باشد، تغییر حالت مصنوعی و نقطهای پیدا میکند؛ اگر بیش از حد پهن باشد، ممکن است بخش زیادی از رنگ صدای وکال یا سازهای اطراف را تحت تأثیر قرار دهد.
انتقال تمرکز از Side به Mid
با اعمال این تکنیک، تمرکز وکال از کنارهها یا همان کانال Side به سمت مرکز یا کانال Mid منتقل میشود. نتیجه این کار این است که وکال جایگاه واضحتری در میکس پیدا میکند و توجه شنونده را بیشتر به خود جلب میکند. این روش بهخصوص زمانی کاربرد دارد که وکال در میان سازهای استریو، ریوربها، پدها یا گیتارهای عریض کمی گم شده باشد.
اجرای ظریف و کنترلشده
فراموش نکنید که اعمال بیش از اندازه این تکنیک میتواند حس طبیعی وکال را از بین ببرد. اگر مقدار Boost در Mid یا Cut در Side زیاد باشد، وکال ممکن است بیش از حد خشک، جدا از میکس یا مصنوعی شنیده شود. بهتر است این تکنیک را با دقت، ظرافت و در بستر کامل میکس انجام دهید. هدف این نیست که وکال را از فضای موسیقی جدا کنیم؛ هدف این است که بدون تخریب حس و عمق میکس، جایگاه آن را واضحتر و حرفهایتر کنیم.