مقدمه
حقوق انتشار یکی از پیچیدهترین و درعینحال حیاتیترین ساختارهای صنایع موسیقی است. بسیاری از مهندسان میکس نمیدانند آیا در فرایند انتشار اثر، سهمی قانونی دارند یا خیر. این پست پاسخی دقیق، رسمی و مبتنی بر استانداردهای حرفهای ارائه میدهد.
حقوق انتشار چیست؟
حقوق انتشار مربوط به آثار موسیقایی شامل ملودی، هارمونی، تنظیم و متن است. این حقوق به آهنگساز و ترانهسرا تعلق دارد و در درآمدهای زیر شریک هستند: پخش دیجیتال، اجرای زنده، سینک (استفاده در فیلم، تبلیغات و بازیها(، رادیو، تلویزیون و… .
مهندس میکس در حالت استاندارد جزو خالقان اثر محسوب نمیشود.
آیا مهندس میکس حق انتشار دارد؟
خیر. از دید قانونی در اغلب کشورها (بر اساس کتابهای Passman و Owsinski): مهندس میکس خدمات فنی ارائه میدهد و مالک بخشی از موسیقی محسوب نمیشود. بنابراین سهمی از انتشار به او تعلق نمیگیرد مگر آنکه قرارداد مشخصی وجود داشته باشد.
موارد استثنا؛ چه زمانی مهندس میکس سهم انتشار میگیرد؟
در موارد زیر مهندس میکس میتواند سهم دریافت کند: مشارکت خلاقانه فراتر از میکس ، توافق کتبی با صاحب اثر، مشارکت در تولید ، تعریف رسمی Credit بهعنوان Additional Production، اگر یکی از این موارد اتفاق بیفتد، مهندس میکس میتواند درصدی از حقوق نوشتاری یا تولید دریافت کند.
نقش قرارداد در تعیین حقوق مهندس میکس
در سراسر دنیا قراردادهای حرفهای میکس سه حالت دارند: دستمزد ثابت ، دستمزد + درصدی از درآمد فروش/استریم، دستمزد + حق انتشار. حرفهایها همیشه قبل از شروع پروژه، شرایط را در ایمیل یا قرارداد مشخص میکنند.
تفاوت Publishing با Master Rights
مهندس میکس معمولاً سهمی در Master Rights نیز ندارد مگر در نقش Co-Producer.
Master Rights مربوط به نسخه ضبطشده اثر است و مالک آن معمولاً: تهیهکننده، لیبل، یا صاحب سرمایه ضبط است. میکس یک سرویس روی Master است، نه مالکیت بر آن.
آیا مهندس میکس میتواند درصدی از درآمد استریم بگیرد؟
بله، اما نه از مسیر Publishing. در صورت توافق میتواند Artist Points / Producer Points دریافت کند: 0.5%تا 3% برای پروژههای مستقل، در موارد حرفهای 1% تا 2% معمول است. این درصد از درآمد Master پرداخت میشود، نه از Publishing.
جمعبندی کاربردی
مهندس میکس بهطور پیشفرض هیچ سهمی از انتشار ندارد. تنها از طریق توافق کتبی یا نقش خلاقانه اضافی میتواند سهم دریافت کند. درآمد اصلی مهندس میکس از حقالزحمه میکس و در برخی پروژهها از Artist Points است. برای جلوگیری از اختلاف، همه چیز باید قبل
از شروع پروژه مکتوب شود.